Grupa ekspertyz dotyczących     g e o l o g i i        g ó r n i c z e j

 

1. Geobiologiczne badania środowiska naturalnego i przeobrażonego w otworowej Kopalni Soli „Łężkowice”.

 

Zleceniodawca:    Kopalnia Soli Bochnia -  temat: BKS-84-03-GW,   rok 1984,

                                        1a) uaktualnienie BKS-86-04-GW,  rok 1986 (I kw.),

                                              1b) uaktualnienie BKS-86-25-GW,  rok 1986 (IV kw.).

 

-     obszar opracowania — 50 ha, głębokość bioteledetekcji - do 400 m ppt,

-     oszacowanie (biotele) połączeń hydraulicznych pomiędzy 161 komorami eksploatacyjnymi,

-     bioteledetekcja przestrzennego zasięgu eksploatacji z poszczególnych otworów (161) eksploatacyjnych,

-     bioteledetekcyjna geometryzacja z profilowania wgłębnego wybranych komór eksploatacyjnych,

-     szczegółowe bioteledetekcyjne profilowanie ochronnej półki stropowej (do 120 m ppt) - oszacowano: faktyczną miąższość półki, występowanie anomalii biofizycznych (pustek, oraz rozluźnień w obrębie przestrzeni tej części górotworu) itp. elementów mogących mieć wpływ na zagrożenie powierzchni deformacjami, położenie geochemicznego stropu złoża soli względem utworów czwartorzędu, wzajemne położenie komór eksploatacyj­nych względem siebie,

-     delimitacja terenów zagrożonych dyslokacjami nieciągłymi (zapadliskami) i ciągłymi (ugięcie terenu) z wykorzystaniem metody bonitacyjnej,

-     zasięg zasolenia wód powierzchniowych — ocena do brzegu rz. Raby,

-     bioteledetekcja dynamicznych wód podziemnych słonych, solanek i słodkich

-    opracowanie modelu sytuacji hydroqeoloqiczno-qórniczej i skażeń środowiska.

     Tematy te przyczyniły się do zmian stosowanej technologii wydobycia.

 

2. Geobiologiczne badania środowiska przeobrażonego z prognozą zagrożenia deformacjami powierzchni na terenie Kopalni Łężkowice oraz w jej otulinie.

 

Zleceniodawca: Kopalnie Soli Bochnia - temat:BKS-95-40-GW,  rok 1996.

 

Model sytuacji hydrogeologiczno—górniczej w eksploatowanym złożu oraz wy­niki badań w tematach pkt. 1, przyczyniły się do zmiany technologii wydo­bycia soli. Model ten wyjaśnił również mechanizm skazania środowiska przez zasolenie utworów czwartorzędu i wód słodkich występujących w tych utworach.  Ponieważ eksploatacja została zakończona, zachodziła potrzeba oszacowania ewentualnych dalszych skutków eksploatacji otworowej na otoczenia, a także ocenę zagrożenia drogi Kraków-Tarnów na odcinku sąsiadującym z kopalnia. Stosując tą samą metodykę badań wskazano prognozowany kierunek zmian w górotworze oraz konkretne odcinki drogi i budowli zagrożonych.

 

3.  Geobiologiczne badania złoża soli kamiennej „Siedlec-Moszczenica-Łapczyca” z uwzględnieniem stref gazonośnych i zawodnionych.

 

Zleceniodawca: Kopalnie Soli Bochnia,   temat: BKS-87-01-GW,  rok 1987.

 

obszar opracowania - 30 km², głębokość bioteledetekcji do 1000 m ppt,

-     rozpoznanie dynamicznych oraz bezodpływowych wód i solanek podziemnych w obrębie i sąsiedztwie badanego złoża,

-     bioteledetekcyjne i geomikrobiologiczne oszacowanie występowania gazonośnych zbiorników skalnych,

-     fotointerpretacyjne rozpoznanie konturów złoża, bioteledetekcyjne okonturowanie horyzontalne i profilowanie wgłębne złoża, potwierdzenie konturów złoża za pomocą powierzchniowego profilowania gamma,

-     opracowano wyniki w postaci map horyzontalnych w skali 1:2000: 10 map dla powierzchni, 60 profili (przekrojów) wgłębnych pierwotnych WE, 86 profili wtórnych NS, 12 ciec horyzontalnych przez złoże dla wybranych projektowanych poziomów górniczych wskazanych przez Kopalnie,

-     szczegółowa analiza przestrzennego bloku górotworu z wykonaniem blok­diagramu dla wyjaśnienia dróg migracji wody nawierconej na głębokości  -160 m ppm w chodniku górniczym. Wody te zagrażały kopalni, oszacowano trafnie ich pochodzenie, ilość i rodzaj. Było to potwierdzeniem całości rozpoznania.

Porównano również kontury złoża uzyskane różnymi metodami, oraz porównano wyniki interpretacji geobiologicznej dla poziomu -160 m ppm z rozpoznaniem geologicznym itp. Porównania te również potwierdziły skuteczność zastosowań kompleksowej metody geobiologicznej oryginalnie wypracowanej w naszym Zakładzie.

 

3a. Geobiologiczne rozpoznanie gazonośnych zbiorników skalnych w obrębie i    sąsiedztwie złoża soli kamiennej Siedlec-Moszczenica- Łapczyca.

 

Zleceniodawca: Kopalnia Soli Bochnia,  temat: BKS-87-01a-GW,  rok 1987.

 

obszar opracowania – 30 km, głębokość biodetekcji do 1000 m. ppt,

- interpretacja genezy złóż gazu i głównych kierunków jego migracji (opracowane  przez

  Prof. zw. dr hab. Henryka Jurkiewicza).

- bioteledetekcyjne i biodetekcyjne rozpoznanie gazonośnych zbiorników skalnych,

- strefy gazonośne i ich horyzontalny zasięg metodą powierzchni cząstkowych (pikseli)

  modyfikacją metody izarytmicznej Lallana, głebokościowy zasięgu przy 10-m. interwałach

    - oszacowanie rodzaju gazu w poszczególnych zbiornikach skalnych

    - oszacowanie kierunków migracji gazu pomiędzy zbiornikami i piętrowości zbiornika

- geomikrobiologiczna detekcja aureolo gazowej struktur metanonośnych na tle tektoniki

   uskokowej wyinterpretowanej w trakcie badań na aerofotografiach stereo, wykrycie aureoli

   gazowej metanowej wykorzystując bakterię Methanomonas methanica pochodzącą z    próbek  gleby jako bioindykatora metanu

Obie metody są wzajemnie kompatybilne i są paralelne w stosunku do metod geochemicznych.

 

4.Geobiologiczne badania rynien erozyjnych w stropie iłów krakowieckich na przedpolu frontu roboczego w odkrywkowej Kopalni Siarki „Machów-2” koło Tarnobrzegu.

 

Zleceniodawca: „Siarkopol” Kopalnie i Zakłady Przeróbcze Siarki w Tarno­brzegu - temat: BKS-88-02-W, rok 1988.

 

· obszar opracowania 2.5 km², głębokość bioteledetekcji - 60 m ppt,

· fotointerpretacja (analiza zdjęć lotniczych stereoskopowych) dla określenia tektoniki u   uskokowej, analiza stanu wiedzy geologicznej o terenie badań,

· bioteledetekcyjna lokalizacja obecności rynien erozyjnych w stropie iłów krakowieckich. Rynny stanowią bezodpływowe zbiorniki wód podziem­nych zagrażających robotom górniczym,

· interpretacja uprzywilejowanych kierunków ruchów wód na granicy iłów i ich nadkładu,

· bioteledetekcyjna lokalizacja uprzywilejowanych przepływów wód pod­ziemnych w utworach nadkładu i spągu iłów,

· bioteledetekcyjna lokalizacja dynamicznych wód podziemnych mogących zasilać rynny erozyjne lub w inny sposób zagrażać robotom górniczym,

· opracowanie koncepcji rozmieszczenia studni odwadniających na przedpolu frontu robót górniczych. Wykonanie studni potwierdziło trafność naszego rozpoznania,

· materiały kartograficzne wykonano w skali 1:2000, siec pikseli biotele­detekcyjnych 20x20 m. Opracowano oryginalne mapy struktury stropu iłów krakowieckich.

 

5.  Geobiologiczne rozpoznanie ukształtowania północnej powierzchni granicznej złoża soli kamiennej „Wieliczka” oraz występujących w jej sąsiedztwie stref wodonośnych.

 

Zleceniodawca: Kopalnie Soli „Wieliczka” - temat: BKS-88-08-GW, rok 1988,

 

-     obszar opracowania — 30 km², profilowanie wgłębne do 500 m ppt,

-     badania teledetekcyjne (fotointerpretacja zdjęć lotniczych stereoskopowych) pod kątem identyfikacji fotolineamentów związanych z tektoniką uskokową,

-     badania bioteledetekcyjne obejmujące okonturowanie poziome (horyzontalne) oraz profilowanie wgłębne dla uzyskania przekrojów złoża i jego przed pola, rozpoznanie dynamicznych i bezodpływowych (statycznych) wód i solanek podziemnych w sąsiedztwie północnej powierzchni granicznej złoża, które mogą stanowić zagrożenie dla eksploatacji złoża,

-     materiały kartograficzne w skali 1:2000, 50 profili wgłębnych (przekrojów przez złoże) dla oszacowania geometrii złoża.

 

6.  Ustalenie wpływu otworowej eksploatacji siarki złoża „Grzybów” na zagrożenie wypływem wód złożowych w rejonie Solca Starego.

 

Zleceniodawca: Kopalnie i Zakłady Przeróbcze Siarki w Grzybowie k/Staszowa temat: BKS-86-06-GW,  rok 1986.

 

·        obszar opracowania - 30 km²,

·        teledetekcja (fotointerpretacja) tektoniki i elementów hydrologii,

·        bioteledetekcja głębokości i miąższości występowania iłów krakowieckich,                           zlokalizowanie okien hydrogeologicznych w iłach,

·        bioteledetekcja dynamicznych wód podziemnych,

·       interpretacja związków hydraulicznych pomiędzy eksploatacją siarki a skażeniem środowiska wodami technologicznymi w miejscu odległym o 7-9 km od pól eksploatacyjnych kopalni,

·      materiały kartograficzne 1:10 000 i 1:5 000.

 

7. Geobiologiczne badania nad strefami zwiększonej przepuszczalności serii złożowej z propozycja lokalizacji otworów eksploatacyjnych złoża siarki „Basznia”.

 

Zleceniodawca: Kopalnia Siarki Basznia k/Lubaczowa, temat:BKS-88-07-GW rok 1988.

 

-     obszar opracowania 1.0 km², głębokość bioteledetekcji do 500 m ppt,

-     teledetekcja (fotointerpretacja tektoniki uskokowej dzielącej złoże na naturalne bloki eksploatacyjne, analiza budowy geologicznej złoża,

-     badania bioteledetekcyjne: naturalnych dynamicznych wód podziemnych na tle rozpływu wód technologicznych z wyjaśnieniem ich ucieczki, określenie wybranych parametrów złożowych, w tym wykonanie mapy współczynników filtracji „K” siarkonośnych skał złoża(!),

-     zalecenia ukierunkowania dalszej eksploatacji z wyznaczeniem propozycji lokalizacji otworów eksploatacyjnych na przedpolu obszaru eksploatacyjnego itp,

      -   materiały kartograficzne w skali 1:2000, t.j. w skali używanej w geologii i hydrogeologii                     górniczej.

 

8.  Geobiologiczne studium możliwości ograniczenia skutków eksploatacji złoża siarki „Grzybów” na wypływy zasiarczonych i zmineralizowanych wód w rejonie Solca Starego.

 

Zleceniodawca: Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki w Grzybowie k/Staszowa temat: BKS-89-17-GW, rok 1989.

 

-     obszar opracowania - 12 km², głębokość bioteledetekcji do 500 m ppt,

-     Badania fotointerpretacyjno—geobiologiczne nad tektoniką uskokową i hydrogeologia terenu badań.,

-     bioteledetekcja przestrzeni w górotworze zdolnych do przyjęcia medium tamponującego i składowania podziemnego odpadów pylastych ze wzbogaca­nia węgla,

-     bioteledetekcja wgłębna dotyczyła: określenia kierunków rozpływu/ wypływu wód złożowych, porowatości / kawernistości górotworu, wyznaczenie przestrzeni w górotworze zdolnych do przyjęcia projektowanego do zatłaczania medium siarkonośnych odpadów przemysłowych), oszacowanie pojemności tych przestrzeni,

-     opracowanie przestrzennej propozycji utworzenia stref tamponażu uszczelniającego i stref eksperymentalnego składowania podziemnego odpadów zasiarczonych z górnictwa węglowego,

-     opracowanie prognozy skuteczności ograniczenia migracji wód technolo­gicznych na kierunku zachodnim (do miejscowości Solec Stary) oraz

-     skutków składowania odpadów w starych zrobach złoża siarki,

-   materiały kartograficzne wykonano w skali 1:2000.

 

 

9.  Geobiologiczne studium możliwości ograniczenia skutków eksploatacji złoża siarki „Grzybów” na wypływy zasiarczonych i zmineralizowanych wód w rejonie Solca Starego.

 

Zleceniodawca: Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki w Grzybowie k/Staszowa temat: BKS-89-17-GW, rok 1989.

 

-     obszar opracowania - 12 km², głębokość bioteledetekcji do 500 m ppt,

-     Badania fotointerpretacyjno—geobiologiczne nad tektoniką uskokową i hydrogeologia terenu badań.,

-     bioteledetekcja przestrzeni w górotworze zdolnych do przyjęcia medium tamponującego i składowania podziemnego odpadów pylastych ze wzbogaca­nia węgla,

-     bioteledetekcja wgłębna dotyczyła: określenia kierunków rozpływu/ wypływu wód złożowych, porowatości / kawernistości górotworu, wyznaczenie przestrzeni w górotworze zdolnych do przyjęcia projektowanego do zatłaczania medium siarkonośnych odpadów przemysłowych), oszacowanie pojemności tych przestrzeni,

-     opracowanie przestrzennej propozycji utworzenia stref tamponażu uszczelniającego i stref eksperymentalnego składowania podziemnego odpadów zasiarczonych z górnictwa węglowego,

-     opracowanie prognozy skuteczności ograniczenia migracji wód technolo­gicznych na kierunku zachodnim (do miejscowości Solec Stary) oraz

-     skutków składowania odpadów w starych zrobach złoża siarki,

-    materiały kartograficzne wykonano w skali 1:2000.

 

1O. Geobiologiczna  lokalizacja  przyczyny oraz dróg dopływu wód do

       Komory Przanowskiego  w     Kopalni Soli „Wieliczka”.

 

Zleceniodawca: Kopalnia Soli „Wieliczka”. temat: BKS-87-08-W, rok 1987.

 

-     obszar opracowania - 8.o ha, głębokość detekcji 110 m ppt, komora znajduje się w zabytkowej części kopalni,

-     analiza bioteledetekcyjna szczelności kolektorów kanalizacyjnych o średnicy 1500 mm,

-     bioteledetekcyjne profilowanie wgłębne w celu rozpoznania dróg migracji dynamicznych wód podziemnych zasilających wyciek w stropie Komory Przanowskiego,

-     bioteledetekcyjne okonturowanie bezodpływowych zbiorników skalnych i pustek (kawern),

-     powierzchniowe zdjęcia radiacji gamma - profilowanie.

11. Geobiologiczna ocena warunków geologiczno-górniczych w aspekcie wpływu

wybranych zagadnień na przebieg przyszłej eksploatacji złoża siarki „Osiek”

 

Zleceniodawca: Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” w Grzybowie temat: BKS-89-16-GW,   rok 1990.

 

-     obszar opracowania - 90 km², głębokość bioteledetekcji do 500 m ppt,

-     teledetekcyjne (fotointerpretacyjne) rozpoznanie tektoniki uskokowej wraz bioteledetekcyjnym profilowaniem wgłębnym dla korekty lokalizacji uskoków w złożu z oszacowaniem jej wpływu na warunki przyszłej eksplo­atacji,

-     powierzchniowe zdjęcia profilowania gamma dla weryfikacji tektoniki,

-     bioteledetekcyjne rozpoznanie dynamicznych wód podziemnych, kierunków migracji horyzontalnej i wertykalnej wód, obecności krasu, oszacowanie współczynników filtracji K skal serii złożowej (dla całej przestrzeni serii i dla dolnej i górnej części oddzielnie),

-     bioteledetekcyjne profilowanie wgłębne dla okonturowania horyzontalnego i wertykalnego zalegania złoża,

-     określenie bioteledetekcyjne obecności tzw. wkładki iłowej dzielącej złoże na dwa pietra, oszacowanie lokalizacji okien geologicznych tej wkładki,

-     opracowanie kompleksowych wniosków dla potrzeb ukierunkowania przyszłej eksploatacji, w tym dokonanie podziału złoża na naturalne bloki eksplo­atacyjne na podstawie badań geobiologicznych, fotointerpretacyjnych i nowej interpretacji geologicznej złoża.

-     Materiały kartograficzne - w skali projektowej.

 

12.Geobiologiczne badania stref zawodnionych w rejonie północnej powierzchni granicznej złoża, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń wodnych Kopalni Soli „Wieliczka” oraz deformacji powierzchni w związku z katastrofalnym wypływem wód w poprzeczni Mina.

 

Zleceniodawca: Kopalnia Soli „Wieliczka”, temat: BKS-92-44-W, rok 1992, temat wykonany wspólnie z Przedsiębiorstwem „Temax” Sp. z o.o. Kraków.

 

-     temat wykonano w związku z katastrofalną wzmożoną aktywnością wypływu wód słodkich w poprzeczni Mina 162—165 m ppt (cześć zabytkowa Kopalni),

-     obszar opracowania ok. 25 ha,

-     bioteledetekcyjne rozpoznanie dynamicznych wód podziemnych w rejonie poprzeczni Mina, detekcja do 200 m ppt,

-   bioteledetekcyjne okonturowanie zbiorników statycznych wód podziemnych do głębokości       200 m ppt,

-  biodetekcja obniżania się terenu w rejonie linii kolejowej i Klasztoru wraz z prognozą                     dalszego zakresu i skali osiadania terenu,

-     opracowanie koncepcji lokalizacji otworów studni odwadniających, których zadaniem ma być powstrzymanie dopływu wód do poprzeczni Mina,

- opracowanie koncepcji uszczelnienia tych przepływów za pomocą medium półprzepuszczalnego, bazując na otworach studni odwadniających oraz bliźniaczych dla nich otworów zatłaczania tego medium (wykonawcą tego zadania był „Temax” Sp. z o.o.).

 

Zestawione tu konkretne ekspertyzy zlecane przez Kopalnie są przykładem zastosowań geobiologii (technik biodetekcji i bioteledetekcji) dla potrzeb rozwiązywania trudnych zagadnie w geologii górniczej.

 

Tematy powyższe były w praktyce wykorzystane przez Kopalnie, a prace górnicze potwierdziły trafność stosowanej taktyki, metodyki i techniki uzyskiwania informacji o hydrogeologii, geologii i tektonice górotworów.